Hype.pl - Finanse

Karty płatnicze

Wiele osób nie do końca rozumie, jakie są różnice między kartą kredytową a debetową, mylnie nazywając tak standardowo dołączaną do swojego konta kartę płatniczą. Tymczasem zazwyczaj jest to karta debetowa pozbawiona największych zalet swojej wypukłej, kredytowej siostry.

Rodzaje kart płatniczych w Polsce

Fakt błędnego określania mianem karty kredytowej innych rodzajów kart płatniczych wynika zapewne z faktu, iż karty kredytowe były pierwszym rodzajem “plastykowych” pieniędzy, jakie pojawiły się w Polsce. Jeszcze na początku lat ’90 będące synonimem bogactwa i luksu, w ciągu kilku lat stały się jednym z najpopularniejszych środków płatniczych w kraju. Co ciekawe karty debetowe, które pokazały się w Polsce nieco później, w ostatnich latach zaczęły wypierać z portfeli Polaków karty kredytowe, doprowadzając do znaczącego spadku ich ilości w obiegu. Według danych Narodowego Banku Polskiego, w szczytowym 2009 roku aktywnych było niemal 11 milionów polskich kart kredytowych. W marcu 2013 roku ich liczba wynosiła zaledwie 6,3 miliona. W tym samym czasie liczba “debetówek” wzrosła do 27 milionów. Oznacza to, że obecnie na jedną kartę kredytową przypadają ponad 4 debetowe odpowiedniki.

Rynek kart płatniczych w Polsce zdominowany jest przez dwie organizacje – Visa oraz Mastercard. Obie posiadają w swojej ofercie zarówno karty kredytowe, jak i debetowe (w przypadku Visy jest to Visa Electron oraz V Pay, w przypadku Mastercard: Mastercard Debit oraz Maestro). Mniej popularnymi wydawcami kart kredytowych w Europie są American Express oraz Diners Club. Optycznie karty kredytowe wyróżniają się wypukłością – zarówno numer karty jak i dane właściciela oraz data ważności karty są w niej wytłoczone.

Karta kredytowa a debetowa – różnice

Główna różnica w działaniu między kartą kredytową a debetową dotyczy (co zapewne nie zaskakuje) pieniędzy, które są nimi rozporządzane. Transakcje wykonywane za pomocą karty debetowej potrącane są na bieżąco z rachunku bankowego, do którego karta jest przywiązana. Oznacza to, że do przeprowadzenia danej operacji konieczne jest posiadanie odpowiednich środków pieniężnych bądź wystarczającego debetu na koncie bankowym.

Inaczej w przypadku karty kredytowej – tuta klient otrzymuje dostęp do linii kredytowej, tj. kwoty jaką może “pożyczyć” na zakupy. Pieniądze te nie są od razu potrącane z jego konta – bank (lub inna instytucja wydająca kartę) finansuje transakcje wykonane za pomocą karty kredytowej (ich łączna suma nie może przekroczyć wysokości limitu kredytowego), po czym wystawia na koniec okresu rozliczeniowego (zwykle koniec miesiąca) zestawienie wszystkich operacji wykonanych za jej pomocą. Przed upływem okresu bez odsetek (trwającego nawet 2 miesiące) klient może uregulować powstałe zobowiązania bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Może również zdecydować się na spłatę zadłużenia w ratach, wówczas jednak bank potrąca dodatkowe odsetki zależne od rodzaju karty, czasu spłaty jak i sumy pożyczonych pieniędzy. Warto pamiętać, iż okres bez odsetek dotyczy zazwyczaj jedynie transakcji bezgotówkowych, tj. wykonanych za pomocą karty w sklepie lub internecie. W przypadku wybrania pieniędzy z bankomatu odsetki są zazwyczaj potrącane od momentu dokonania transakcji.

W przeciwieństwie do kart debetowych, karty kredytowe umożliwiają również szybkie i wygodne dokonywanie zakupów za pomocą internetu. W celu przeprowadzenia transakcji, należy podać dane właściciela karty, numer oraz datę jej ważności, a także trzycyfrowy kod weryfikujący CVC, znajdujący się na odwrocie. Coraz częściej konieczne jest również podanie dodatkowego indywidualnego hasła ustawionego przez klienta – wszystko w celu minimalizacji ryzyka oszustw dokonanych za pomocą skradzionych danych. Co ważne, w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w rozliczeniu karty kredytowej (nieprawidłowa kwota transakcji, operacja wykonana przez osoby trzecie), bądź problemów z samym zakupem (niedostarczony lub błędny towar, upadłość sprzedawcy) istnieje możliwość nieskomplikowanego odzyskania pieniędzy. Usługa Chargeback (czyli obciążenie zwrotne) to największa zaleta karty kredytowej, której pozbawione są jej debetowe odpowiedniki.

Karta kredytowa – wymagania

Wraz z rozpowszechnieniem kart debetowych oraz po ostatnim kryzysie finansowym banki zaostrzyły kryteria, jakie spełniać muszą klienci chcący otrzymać kartę kredytową. To tłumaczy także wspomniany na wstępie spadek ilości aktywnych kart kredytowych w Polsce. W przypadku złożenia wniosku konieczne jest nie tylko przedstawienie wniosku o stałych dochodach – bank sprawdza również naszą sytuację finansową w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Zaległości w opłatach, bądź problemy ze spłatą zaciągniętego kredytu może być wystarczającą przyczyną do odmówienia wydania karty kredytowej.

Ze względu na fakt braku możliwości dokonywania zakupów online za pomocą kart debetowych, niektóre banki wprowadziły do swojej oferty tzw. karty kredytowe prepaid – działają one podobnie jak klasyczne odpowiedniki z tą różnicą, iż klient nie ma do dyspozycji kredytu, a zakupy dokonywane za pomocą karty opłacane są bezpośrednio ze środków wpłaconych wcześniej na kartę. Karta płatnicza prepaid jest również popularnym rozwiązaniem wśród osób obawiających się oszustw internetowych – nie ma bowiem możliwości pobrania większej kwoty pieniędzy niż ta, która została wcześniej wpłacona.